Lucht
Topé
Mij is gevraagd om jullie wat te vertellen over het element LUCHT.
Daarvoor begin ik met een beknopte chemische verklaring:
LUCHT is het element dat we niet kunnen zien maar waarin we leven. Het element dat we delen met alle levende wezens en dat we ademen zonder daar al te veel bij na te denken.
Echter, zonder lucht zou er geen ademhalingsproces mogelijk zijn en er zou dus niets kunnen bestaan. Goede, zuivere lucht waarin voldoende zuurstof zit, is noodzakelijk om te kunnen leven. Zuurstof houdt namelijk onze moleculen in beweging en wanneer die niet meer zouden bewegen dan zouden we sterven
(Een molecule is het kleinste deel van een stof die wij ook in ons lichaam hebben en die bestaat uit atomen)
Zuurstof kan worden vernietigd door zwavel en dat is nu net een belangrijk onderdeel van de moderne industrie. De industrie die voor veel luchtvervuiling zorgt en daarmee het leven van mens, dier en plant bedreigt. Die vervuilde lucht heeft niet alleen invloed op onze longen, de bewaarplaatsen van onze lucht, maar vertraagt ook de werking van andere organen en verstoort de zuurstofbalans in onze hersenen.
Wij zijn een beetje vergeten hoe belangrijk het element LUCHT is om te kunnen voortbestaan. Zaken als handel, geld, luxe en rijkdom lijken belangrijker. Maar uiteindelijk heb je daar niets aan als er op een gegeven moment geen zuivere lucht meer is.
Toen rond 1850 de ‘blanken’ in Noord-Amerika de Indianen dwongen om hun land af te staan voor bewoning en industriegebieden begrepen de indianen, die de oorspronkelijke bewoners waren, niet wat er gebeurde. Zij leefden dicht bij de natuur en hadden respect voor alles wat leefde. Voor mens, dier, boom en plant.
De blanken hadden daar weinig oog voor en wilden vooral dat er veel handel kwam en dus moesten er fabrieken en havens en spoorlijnen komen. Daarvoor hadden ze veel grond nodig en dus moesten de indianen die verkopen en wanneer ze dat niet deden, dan namen ze die grond af en dwongen de indianen om in reservaten te gaan wonen.
Er is een belangrijke toespraak opgeschreven die Chief Seattle, een opperhoofd van de Duwamish stammen, in 1855 heeft gehouden voor vertegenwoordigers van de toenmalige Amerikaanse regering.
Ik wil jullie een aantal zinnen uit die toespraak meegeven zodat je na kunt denken over hoe slordig wij met het element LUCHT omgaan:
• Hoe kun je de lucht, de warmte van het land kopen of verkopen? Als wij de prikkeling van de lucht en het kabbelen van het water niet kunnen bezitten, hoe kunt u het dan van ons kopen?
• Als wij het land al verkopen moet u bedenken dat het voor ons heilige grond is. De as van onze voorouders ligt erin begraven. De blanke man begrijpt dat niet. Voor hem is het ene stuk grond gelijk aan het andere en hij neemt wat hij nodig heeft. Hij behandelt zijn moeder, de aarde, en zijn broeder, de lucht, als koopwaar. Die hij kan uitbuiten en weer verkopen als goedkope bonte kralen. Zijn honger zal de aarde kaal vreten en slechts een woestijn achterlaten.
• De lucht is kostbaar voor de rode man want alles deelt dezelfde lucht – de dieren, de bomen, de mensen, alles heeft deel aan dezelfde lucht.
• Ik zag duizend rottende buffels in de prairie, achtergelaten door de blanke man die ze neerschoot uit een rijdende trein. Ik ben maar een wilde en ik kan niet begrijpen hoe het rokende ijzeren paard belangrijker kan zijn dan de buffel die wij alleen maar doden om in leven te blijven.
Wat is de mens zonder dieren? Als alle dieren weg zijn, zal de mens sterven aan een gevoel van grote eenzaamheid. Want wat er gebeurt met de dieren, gebeurt spoedig met de mens. Alle dingen hangen samen. Wat er met de aarde gebeurt, gebeurt met de kinderen van de aarde.
• Als een man op de grond spuwt, spuwt hij op zichzelf. Dit weten wij: De aarde behoort niet aan de mens. De mens behoort aan de aarde.
- Maar als we u ons land verkopen, dan moet u bedenken dat de lucht voor ons waardevol is. Dat de lucht de adem meedeelt aan al het leven dat het in stand houdt. En de wind moet ook onze kinderen de levensgeest geven.
• Als wij ons land verkopen, bemin het dan zoals wij het hebben bemind. Zorg ervoor, zoals wij ervoor hebben gezorgd. En met alle kracht van uw geest en hart: bewaar het voor uw kinderen en heb het lief....
Genoeg om tijdens de lessen over te praten denk ik zo.
Voor de kinderen van De Bolster in Sambeek, waarmee ik vier weken ga samenwerken, heb ik een thuisopdracht:
Verzamel, naar aanleiding van wat je hierboven gelezen hebt, allerhande knipsels over het element LUCHT.
Alles wat je denkt dat samenhangt met het verhaal hierboven. Dat kunnen de mooie dingen zijn, zoals de zuivere lucht in de bergen op vakantie, maar ook de foute zaken zoals fabrieksschoorstenen die smerige dampen uitspugen. Dat kan een klein bloemetje zijn maar ook een dode vis.
Alle andere kinderen kunnen dat natuurlijk ook doen maar dan over hun element en met hun kunstenaar.
ToPé
Weetje van de week
Wist je dat er planten zijn die de lucht zuiveren?
Er zijn planten die er om bekend staan de lucht te zuiveren en die geschikt zijn om bijvoorbeeld in de keuken of in je slaapkamer te zetten. De meest bekende is de Lepelplant (Spathiphyllum). Dit plantje is bovendien erg makkelijk te onderhouden. Het vraagt veel water, maar voor de rest moet je er weinig naar omkijken.
Meralit
Terre d’eau
Langzaam onstuitbaar,
vlakvol zwanger
schuiven wolken, wind en water
voor en achter langs.
De kleur ontbreekt
in elementair wit en zwart.
Gerekt het laatste denken.
door: Adriaen Willemsz.